ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )
21
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )
1 على بن رضوان شرح كلّيّات قانون سرآمد اطبّاى مصر ابو الحسن على بن رضوان بن على بن جعفر در عصر خود از مؤلّفان فاضل بود . اگرچه پدرش تنورساز بود و مىخواست او را در همين شغل مشغول كند ، امّا طبع او به علوم مايل بود . او در زندگىنامهء خود نوشته است كه طالع ولادت او از روى نجوم چنان بود كه علاقهء او به طبّ را ايجاب مىكرد . ازاينرو او به تحصيل طبّ روى آورد و با وجود تهيدستى و مشكلات در اين فنّ مهارت به دست آورد . در 32 سالگى شهرت او در طبّ به اقصى نقاط رسيد . از 33 سالگى به نوشتن روزنامچه پرداخت و به يارى همين روزنامچهها در سنّ شصت سالگى زندگىنامهء خود را تدوين كرد . ابن ابى اصيبعه و مورّخان ديگر قسمتهايى از اين زندگىنامهء خودنوشت را نقل كردهاند . او پس از مطالعهء كتابهاى علوم و فنون مختلف ، بهترين كتابها را انتخاب و مطالعهء آنها را توصيه كرد . علاوه بر پنج كتاب ادبى و ده كتاب دينى ، مجسطى و مداخل آن و تأليفات ارسطو ، اسكندر ، ثامسطيوس و ابو نصر فارابى است . در طبّ علاوه بر كتابهاى بقراط و جالينوس كتاب المفردات ديسقوريدوس و كتابهاى روفس و يباسيوس و بولس و الحاوى رازى را مورد اعتماد قرار داده است و براى داروسازى و كشاورزى چهار كتاب را كافى دانسته است . على بن رضوان انتقادات شديدى بر طبيبان متقدّم و معاصر كرده است و در اين مورد راه افراط پيموده است . او حنين بن اسحاق و ابو الفرج بن طيّب و زكرياى رازى را بويژه آماج انتقاد قرار داده است . با ابن بطلان شاگرد ابو الفرج بن طيّب مناظرههاى علمى داشته است . در سال 439 ه . / 1047 م . ابن بطلان براى ملاقات با او از بغداد به مصر سفر كرد . هر دو در ردّ يكديگر مقالاتى نوشتند . ابن رضوان در صلاحيّت علمى از ابن بطلان برتر